T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü

HALK EĞİTİM MERKEZLERİ

YAĞLIBOYA TEKNİĞİ

 RESİM

KURS PROGRAMI

ANKARA

2004

GİRİŞ

            Son yıllarda sanata, özellikle resim sanatına ilgi artmaktadır.  Resim sanatının temel kavramları desen, kompozisyon, ışık-gölge, renk gibi kavramlardır.  Doğa aslında bir şekil ve renk yığınından ibarettir.  Resim yapan kimse bu yığının içinden hoşuna giden elemanları seçer alır.  Kendi duygularını ifade edebilecek duruma gelinceye kadar değiştirdikten sonra resme geçirir.  Doğanın şekilleri oldukları halde, resim yapan kişi bu elemanları kendi duygularına ve isteklerine göre değiştirdiği için artık doğanın değil resmi yapan kişinin ürünü olacak hale gelirler.

            Bütün bunları yapabilmek için sabırlı çalışmalarla belirli bir fikir olgunluğuna ihtiyaç olduğunu unutmamalıyız.  İyi bir resim yapabilmek için önce resim tekniğini öğrenmek lazımdır.  Resmin temeli iyi bir desen anlayışına, gözleme ve özel bir eğitime dayanır.

            Resim sanatına karşı olan ilginin değerli eserlere dönüştürlebilmesi, yeteneğin teknik bilgi ile yoğrulabilmesi ve duygu, düşünce ve gözlemlerin resim yoluyla anlatımını sağlamak amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve yaygın eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı Halk Eğitim Merkezlerinde “Yağlıboya Resim Tekniği” programı teorik ve uygulamalı ... ders saati olarak hazırlanmıştır.

            Kursiyerler; Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 101. maddesi kapsamına giren kursa kabul için aşağıda belirtilen gerekli şartları taşımadırlar.

a)      T.C. vatandaşı olmak. (Yabancı uyruklu olanlar için valilik izni gerekir.)

b)      Yaygın eğitim etkinliklerinden yararlanmak için yaş sınırı yoktur.  Ancak ilköğrenim çağında bulunanlar devam ettikleri öğrenim kurumlarının öğrenimekapalı olduğu sürelerde etkinliklere katılabilirler.  Belirli yaş ve eğitim düzeyi programın özelliğine göre gerektiğinde aranır.

Programın uygulanmasında kursiyerlerin eğitim düzeyleri, ilgi ve gereksinimleri, çevre koşulları gibi etmenler göz önüne alınarak, gerektiğinde vatandaşlık bilgisi, girişimcilik, belirli günler ve haftalar, Atatürkçülük, resim sergilerinin gezilmesi gibi konulara da yer verilecektir.  Kurslar Halk Eğitim Merkezlerinde yürütülecek, olanaklar ölçüsünde konuyla ilgili çevredeki kurum, kuruluş ve işletmelerde uygulamalar yaptırılacaktır.

PROGRAMIN UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

1. Öğretmen Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin kursiyerlere tanıdığı hak ve sorumlulukları öğretir.
2. Öğretim ortamı, çevre olanakları ve kursiyerlerin düzeyleri dikkate alınarak gerektiğinde konulrın işleniş sırası ve konulara ayrılan süre değiştirilebilir.
3. Dersin işleniş sürecinde konuların özelliğine uygun öğretim yöntem ve teknikleri kullanılır.
4. Teorik ve uygulamalı konular birbirine paralel olarak yürütülür.
5. Kursta verilen bilgilerin kalıcı olabilmesi için, olanaklar ölçüsünde güncel gelişimlerin takip edilip, bunların sınıfta konuşularak tartışılması sağlanır.
6. Konuların işlenişinde, ilgi çekmek ve kalıcılığı sağlamak amacıyla görsel ve işitseleğitim araçlarından yararlanılır.
7. Tekniklerin öğretimde öğretmen konuyu teorik olarak anlatıp uygulamalı göstererek kursiyerlerinde yapmalarını sağlar.
8. Kursiyerler öğrendikleri teknikleri kendi duygularınıda katarak kurs içinde ve dışında kullanmaya yönlendirilir.
9. Programın içeriğini genel ve özel amaçlar, konular, yöntem ve teknikler oluşturmaktadır.  Konuların işlenmesinde kursiyerlerin eğitim düzeyleri ve gereksinimleri göz önünde tutularak sanat akımları ve sanatsal değerler doğrultusunda bakış açısı kazanmaları sağlanır.
10. Programın sonunda öğretmene yol göstermek amacıyla işlenen konunun amacına yönelik örnek işleniş ve ölçme soruları verilmiştir.  Öğretmen bunları çevre koşulları ve eğitim düzeylerine göre değiştirirek ugulayıp geliştirebilir.

GENEL AMAÇLAR

            Bu program kursiyerlerin;

1. 4702 Sayılı Mesleki Eğitim Kurulu Kanununun, Halk Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinin kendilerine tanıdığı hak ve sorumlulukları kavramalarını,
2. Resim sanatıyla ilgili gelişmeleri ve sergileri takip etmelerini,
3. İyi bir gözlemci olmayı ve malzemeyi doğru kullanma tekniklerine uygun çalışmayı alışkanlık haline getirmelerini,
4. Sanatsal alanlardaki girişimcilik ruhunu kazanmalarını,
5. Çalışmalarında disiplinin ve konsantrasyonun önemini kavramalarını

amaçlamaktadır.

KONU DAĞILIM TABLOSU

ÖZEL AMAÇLAR

      Bu programı yönetmeliğin belirlediği devam süresi içerisinde başarı ile tamamlayan her kursiyer,

1)      Resim ve yağlıboya malzemelerini tanır.

2)      Desen hakkında bilgi edinir.

3)      Çizgi üstünlüğünü ve çigi perspektifini kavrar.

4)      Form, biçim ve simetri hakkında bilgi sahibi olur.

5)      Işık ve gölge kurallarını öğrenir.

6)      Işığın özelliklerini kavrar.

7)      Ton derecelerini ve tonlama sanatını kavrar.

8)      Perspektifin temel kurallarını öğrenir.

9)      Ufuk ve kaçan çizgiler hakkında bilgi edinir.

10)  Doğal ışıkta gölge perspektifini öğrenir.

11)  Gölge ve ışığın kaçış noktalarını öğrenir.

12)  Hacim ve derinlik duygusu veren ışıklandırmayı kavrar.

13)  Vücut oranlarını öğrenir ve oranlara uyarak insan figürü çizebilir.

14)  Portre çizimini kavrar.

15)  Çocuk resimlerinde oran hakkında bilgi edinir.

16)  Ana ve ara renkleri kavrayarak renklerin birbiriyle etkilerini öğrenir.

17)  Hava perspektifini kavrar.

18)  Renklerde perspektifi öğrenir.

19)  Ton, nüans, armoniyi kavrar ve tuval üzerinde uygulayabilir.

20)  Fırça, boya ve inceltici medyumları tekniğine uygun kullanabilir.

21)  Kompozisyon hazırlayabilir.

22)  Doğadan çalışmalarda gözlemin önemini kavrar.

23)  Sanatçı üslupları ve sanat akımları hakkında bilgi edinir.

24)  Çalışacağı obje ve kompozisyonlarda mesafeyi ayarlayabilir.

25)  Kar ve deniz manzarası çalışmadaki detayları öğrenir.

26)  Sergilere giderek sanatçıların kullandıkları teknikler ve onların tarzları hakkında bilgi sahibi olur.

27)  Tabloların nasıl korunacağını öğrenir.

28)  Öğrendikleri bilgilerden yola çıkarak kendi tarzlarını oluşturabilir.

KONULARIN AÇILIMI

A)    Resim ve yağlıboya malzemelerini tanıma

1.      Resim kalemlerinin özellikleri

2.      Tuval, gode, şövale

3.      Resim kağıları

B)    Desen, çizgi

1.      Desenin dik, yatık, eğri çizgileri

2.      Çigilerin anlatmak istedikleri özellikler

3.      Çizgi perspektifi

C)    Form, biçim, simetri, eksen

1.      Form

2.      Biçim

3.      Simetri

4.      Eksen

D)    Ritm ve simetri

1.      Ritm

2.      Figür ve kompozisyondaki çizgi yönleri

3.      Hareketi belirleyen çizgiler

E)     Işık-gölge, ışığın özellikleri: yönü, türü, miktarı

1.      Önden ışık

2.      Yanal önden ışık

3.      Yarı arkadan, tam arkadan ışık

4.      Alttan ve üstten ışıklandırma

F)     Ton dereceleri (Valör), tonlama, hacimlendirme

1.      Tonlama sanatı

2.      Ton derecelerinin elde edilmesi

G)    Tonlamayı parmakla kaynaştırma, koyu siyahın elde edilmesi, kumaş çizimi

1.      Parmakların kullanımı

2.      Koyu siyahta kullanılacak kalem

3.      Kumaş çizimindeki parmak ve kalem kullanımı

H)    Persfektif

1.      Ufuk çizgisi

2.      Kaçan çizgiler

3.      Gölge perspektifi

İ)       Gölge

1.      Gölge

2.      Işığın kaçış noktaları

3.      Gölgelerin rengi

J)      Bitmiş resimde gerçek renk ve ışıklandırma

1.      Gölge rengini yaratma

2.      Hacim ve derinlik duygusu

K)    Vücut oranları

1.      İnsan figürü etüdü

2.      Altın oran

3.      Portre çizimi

4.      Çocuk resimlerinde oran

L)     Renk kavramı, renklerin birbiriyle etkileri

1.      Ana ve ara renkler

2.      Tamamlayıcı renkler

3.      Karşıt renkler

M)  Hava perspektifi

1.      Sıcak-soğuk renkler

2.      Renklerde perspektif

3.      Resimde derinlik

N)    Ton, nüans, armoni, renklerde armoni

1.      Zıt renklerin armonisi

2.      Soğuk ve sıcak renklerin aksettirilmesi

3.      Tek renk armonisi

O)    Yağlıboya tekniğinde dikkat edilmesi gereken kurallar

1.      Fırçayı kullanma

2.      Astar boyanın atılması

3.      Ön plandaki renklerin daha canlı çalışılması

4.      Arka plandaki renklerin grileşmesi

P)     Natürtmort, peyzaj, kar ve deniz manzaraları, ev içi çalışmaları

1.      Resime hangi noktadan başlanarak çizileceği

2.      Uzak ve yakın durumlarına göre uzaklıkları tespit etme

3.      Resmin çizimine bize en yakın noktadan başlama

Q)    Portre çalışması

1.      Kafatası ve saç çizgisi

2.      Kaş hizası ve kulak üstü

3.      Burnun alt bölümü

4.      Dudak ve yüzün alt bölümü

R)    Sergi hazırlıkları

1.      Tabloları konu ve renklerine göre dizayn etme

S)     Sanat akımları, tabloların korunması

1.      Sanat akımları

2.      Tabloların korunması

T)     Yazılı sınav

İŞLENİŞ

Dersin adı                              : Yağlıboya Tekniği Resim

Konu                                      : Ritm, simetri

Süre                                       : 8

Yöntem ve Teknikler            : Anlatım, soru-cevap, uygulama

Araç-Gereçler                       : Resim kağıdı, 2B, 4B, 8B kara kalem, hamur silgi

Amaç                                      : 1. Eğik ve yay çizgilerin ritmi sağladığını kavrama

                                                 2. Simetri kavramını öğrenme

                                                 3. Eksen ve ritmi kavrama

                                                 4. Objelerde geometrik şekilleri bulma

ÖĞRETME VE ÖĞRENME ETKİNLİKLERİ

            Öğretme ve öğrenme etkinlikleri resim sanatına karşı olan ilginin değerli eserlere dönüştürlebilmesi, yeteneğin teknik bilgi ile yoğrulabilmesi ve duygu, düşünce ve gözlemlerin resim yoluyla anlatımını sağlamaya yönelik öneriler biçiminde hazırlanmıştır.  Öğretmen bunları aynen veya değiştirerek uygulayabilir.  Çevre ve kursiyerlerin eğitim düzeyine göre değiştirebilir.  Öğretmen bu bilgi, beceri ve teknikleri kursiyerlere kazandırmak için örnek kompozisyonlar hazırlama, hazırlatma, gezi-gözlem, sergi incelemeleri, eserlerle ilgili fikir alışverişinde bulunma gibi yöntem ve teknikleri uygulayabilir. 

            Gezilen bir serginin kursiyerlerle kritiğini yapabilir.  Yazılı ve görsel basından sanat ve sanatçıyla ilgili düşünceler kurs ortamında aktarılabilir.

DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ

            Kursiyerlerin amaçlarla edinecekleri bilgi, beceri, uygulama ve gözlemlemeye ne derece ulaştıklarının belirlenmesine yönelik olmalıdır.  Öğretmen amaçlara yönelik olarak kursiyerlerin gözlem ve duygularına dayanarak kendi tarzlarını belirlemelerine yardımcı olabilir.

            Öğretmen kursiyerleri değerlendirirken ölçme sonuçlarıyla kursiyerlerin;sınıf içi etkinliklere katılımı, tutum ve davranışları, gözlem yapma, araştırma-inceleme, bilimsel düşünme, sahip oldukları ve sergiledikleri fikir zenginlikleri, sorumluluk alma, ekip çalışmalarına yatkınlıkları, edindiği bilgi ve bulguları paylaşabilme gibi özelliklerinide göz önüne alarak başarıları hakkında karar verir.

ÖRNEK ÖLÇME SORULARI

1.      Dik, yatık ve eğik çizgilerin ifade ettikleri anlamlar nelerdir?

2.      Parmakla kaynaştırmada koyu siyahı nasıl elde ederiz?

3.      Altın oran ne demektir?

4.      Ana renklerin birbirleriyle etkileşimlerini açıklayınız.

Hazırlayan

Çankaya Halk Eğitim Merkezi

ve 7. Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü

Yağlıboya Teknikleri Resim Kursu Öğretmeni

Saadet TUFAN

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü

Yaygın Eğitim Enstitüsü

 HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİ

RESİM (SULU BOYA TEKNİĞİ)

KURS PROGRAMI

 HAZIRLAYAN

Remziye DEMİRBEK

 ANKARA

2004

GİRİŞ

Sanat eğitiminin, düzensiz bir çalışma ile amacına ulaşması mümkün değildir.  Özellikle resim sanatı belli bir plân ve disiplin gerektirmektedir.  Temel kavramların yanısıra renk bilgisi, kullanılacak malzemeler, kompozisyon hazırlama gibi konularda da bilgi sahibi olunması gerekir. Doğanın güzelliklerinin gözlemlenmesi ve yorumlanması resim çalışmalarını değerli sanat eserlerine dönüştürebilir.

Günümüzde yaşam şartlarının ağır olması kişileri fiziksel ve ruhsal yönden çok yıpratmaktadır. Dinlenmek, iş ve günlük yaşamın stresinden kurtulabilmek ve estetik duygularını geliştirmek için, Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü’ne bağlı Halk Eğitimi Merkezlerinde “Sulu boya Resim Tekniği” programı teorik ve uygulamalı 150 ders saati olarak hazırlanmıştır.

Kursiyerler; Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 101. maddesi:

“a) T.C. vatandaşı olmak. (Yabancı uyruklu olanlar için valilik izni gerekir.)

b) Yaygın eğitim etkinliklerinden yararlanmak için yaş sınırı yoktur.  Ancak ilköğrenim çağında bulunanlar devam ettikleri öğrenim kurumlarının öğrenime kapalı olduğu sürelerde etkinliklere katılabilirler.  Belirli yaş ve eğitim düzeyi programın özelliğine göre gerektiğinde aranır.”

kapsamına giren kursa kabul özelliklerini taşır nitelikte olmalıdır.

Programın uygulanmasında kursiyerlerin eğitim düzeyleri, ilgi ve gereksinimleri, çevre koşulları gibi etmenler göz önüne alınarak, gerektiğinde vatandaşlık bilgisi, renk bilgisi, çevre sağlığı, vb. destek konularla özellikle “Girişimcilik” dersine yer verilecektir. Atatürkçülük, belirli günler ve haftalar gibi konulara ve resim sergilerinin gezilmesine ayrıca yer verilecektir. Kurslar Halk Eğitimi Merkezlerinde yürütülecek, olanaklar ölçüsünde konuyla ilgili çevredeki kurum, kuruluş ve işletmelerde uygulamalar yaptırılacaktır.

PROGRAMIN UYGULANMASIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

1.   Öğretmen Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin kursiyerlere tanıdığı hak ve  sorumlulukları öğretir.

2.  Öğretim ortamı, çevre olanakları ve kursiyerlerin düzeyleri dikkate alınarak gerektiğinde konuların işleniş sırası ve konulara ayrılan süre değiştirilebilir.

3     Dersin işleniş sürecinde konuların özelliğine uygun öğretim yöntem ve teknikleri kullanılır.

4.     Teorik ve uygulamalı konular birbirine paralel olarak yürütülür.

5.  Kursta verilen bilgilerin kalıcı olabilmesi için, olanaklar ölçüsünde güncel gelişimlerin takip edilip, bunların sınıfta konuşularak tartışılması sağlanır.

6.      Konuların işlenişinde, ilgi çekmek ve kalıcılığı sağlamak amacıyla görsel ve

işitsel eğitim araçlarından yararlanılır.

7.  Tekniklerin öğretimde öğretmen konuyu teorik olarak anlatıp uygulamalı göstererek kursiyerlerin de yapmalarını sağlar.

8.  Kursiyerler öğrendikleri teknikleri kendi duygularında katarak kurs içinde ve dışında kullanmaya yönlendirilir.

9.  Programın içeriğini genel ve özel amaçlar, konular, yöntem ve teknikler oluşturmaktadır.  Konuların işlenmesinde kursiyerlerin eğitim düzeyleri ve gereksinimleri göz önünde tutularak sanat akımları ve sanatsal değerler doğrultusunda bakış açısı kazanmaları sağlanır.

10. Programın sonunda öğretmene yol göstermek amacıyla işlenen konunun amacına yönelik örnek işleniş ve ölçme soruları verilmiştir.  Öğretmen bunları çevre koşulları ve eğitim düzeylerine göre değiştirerek uygulayıp geliştirebilir.

GENEL AMAÇLAR

            Bu program kursiyerlerin;

1.  Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin kendilerine tanıdığı hak ve sorumlulukları  kavramalarını,

2.  Resim sanatıyla ilgili gelişmeleri ve sergileri takip etmelerini,

3.  İyi bir gözlemci olma ve malzemeyi doğru kullanmalarını,

4.  Sulu boya tekniklerine uygun çalışmalarını,

5.  Sanatsal alanlardaki girişimcilik ruhu kazanmalarını,

6.  Çalışmalarında disiplinin ve konsantrasyonun önemini kavramalarını,

amaçlamaktadır.

KONU DAĞILIM TABLOSU

ÖZEL AMAÇLAR

      Bu programı başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1.    Resim ve sulu boya malzemelerini tanır.

2.    Desen ve çizgi ile ilgili kavramları açıklar.

3.   Geometrik formlar içinde gördüklerini ve algıladıklarını geometrik formlar içinde çizgi ile ifade eder.

4.    Işık ve gölgenin özelliklerini kavrar.

5.    Tonlamayı ve ton derecelerini kavrar.

6.    Perspektif, ufuk çizgisi, kaçan çizgi kavramlarını tanımlar.

7.    Vücut oranlarını tanır,  insan figürü çizer.

8.    Renk kavramını tanır, renklerde perspektifi kullanır.

9.    Algıladıklarını çizgi ve lekelerle ifade eder.

10.  Mekân içindeki objeleri gerçek görünüşüne uygun çizgilerle belirler.

11.  Ton, nüans, armoni kavramlarını ifade eder.

12.  Sulu boya fırçaları ve boyalarını tekniğine uygun kullanır.

13.  Kompozisyon hazırlar.

14.  Doğadan çalışmalarda gözlemin önemini kavrar.

15.  Sanatçı üsluplarını tanır,  sanat akımlarını yorumlar.

16.  Çalışacağı obje ve kompozisyonlarda mesafeyi ayarlar.

17.  Sanatçıların kullandıkları teknikleri ve onların tarzlarını tanır.

18.  Ülke ve toplum gelişiminde sanatın önemini kavrar.

19.  Öğrendikleri bilgilerden yola çıkarak kendi tarzını oluşturur.

KONULARIN AÇILIMI

A. RESİM VE SULUBOYA MALZEMELERİNİ TANIMA

1. Resim Kalemlerinin Özellikleri

2. Sulu boya, Fırçalar, Resim Kağıdı, Karton

3. Su Kabı, Resim Altlığı, Sünger

B. DESEN, ÇİZGİ

1. Desenin Dik, Yatık, Eğri Çizgileri

2. Çizgilerin Anlatmak İstedikleri Özellikler

3. Çizgi Perspektifi

C. IŞIK-GÖLGE VE YÖNÜ

1. Işığın Yönü, Önden Işık

2. Yanal Önden Işık

D. TON DERECELERİ

1. Ton Derecelerinin Elde Edilmesi

2. Siyah, Beyaz, Gri

E. PERSPEKTİF, UFUK ÇİZGİSİ, KAÇAN ÇİZGİLER

1. Ufuk Çizgisi

2. Kaçan Çizgiler

3. Perspektif

F. VÜCUT ORANLARI, İNSAN FİGÜRÜ, ÇOCUK RESİMLERİNDE ORAN

1. Vücut Oranları

2. İnsan Figürü Oranları

3. Altın Oran

4. Çocuk Resimlerinde Oran

G. RENK KAVRAMI

1. Ana ve Ara Renkler

2. Ana Renklerden Elde Edil